Spis treści

Berezyński Zapowiednik

Położenie: północna Białoruś, na Pojezierzu Białoruskim, w obwodzie witebskim
Powierzchnia: 85,2 tys. ha
Rok utworzenia: 1925, od 1979 rezerwat biosfery

Rezerwat Berezyński obejmuje dorzecze górnej Berezyny na Pojezierzu Białoruskim, które zostało ukształtowane podczas ostatniego zlodowacenia zwanego wałdajskim. Cofający się lądolód pozostawił bardzo gęstą sieć rzeczną. W rezerwacie tworzy ją 69 rzek i cieków wodnych powyżej 5 km długości. Główną rzeką jest Berezyna (ok. 110 km w granicach rezerwatu). Sieć wód powierzchniowych uzupełnia 7 jezior, dość płytkich, z których największe (Palik) ma powierzchnię 712 ha. Dominującym elementem krajobrazu są unikalne w skali Europy kompleksy bagien i torfowisk, o wyjątkowej wartości przyrodniczej ze względu na bogactwo naturalnych zbiorowisk roślinnych.
Białoruś leży na granicy dwóch stref roślinnych: lasów mieszanych i liściastych. W Berezyńskim Rezerwacie lasy zajmują 85,6% powierzchni. Przeważają borealne lasy iglaste (sosnowe i świerkowe z domieszką dębu i lipy). Lasy liściaste, z dominującym dębem lub jesionem, występują w południowej części. Torfowiska porośnięte są lasami olszowymi, łęgowymi i iglastymi. Flora jest zróżnicowana, dużo gatunków mchów i porostów. W faunie gatunki pospolicie występujące na kontynencie europejskim oraz rzadkie, m.in. niedźwiedź brunatny, ryś, żubr, cietrzew, orlik grubodzioby, puchacz.
Poza przyrodą chronione jest także dziedzictwo kulturowe tego terenu, w szczególności zachowane ślady obecności dawnych ludów. Dużą wartość zabytkową ma tzw. berezyński system wodny zbudowany w latach 1797-1805. Kultywowany jest też tradycyjny sposób życia miejscowej ludności (kuchnia i obrządki) oraz popierana regionalna twórczość rzemieślnicza.
Ważne miejsce w działalności Berezyńskiego Rezerwatu zajmuje edukacja ekologiczna, ponieważ unikalne warunki przyrodnicze tego obszaru mają wielki walor poznawczy.
Od 1999 r. Rezerwat Berezyński współpracuje z Kampinoskim Parkiem Narodowym. Był też inicjatorem podpisanej w 2007 r. umowy o współpracy naszego parku z Regionalnym Parkiem Naturalnym Wogezy Północne w ramach trójstronnego porozumienia.

Warto wiedzieć
    ● Rezerwat (po rosyjsku zapowiednik) jest najwyższą formą ochrony obszarowej na Białorusi.
    ● W 1995 r. Berezyński Rezerwat Biosfery otrzymał Dyplom Europy za skuteczną ochronę naturalnych i półnaturalnych obszarów o wyjątkowym znaczeniu w skali kontynentu. To prestiżowe wyróżnienie Rady Europy przyznawane jest na 5 lat. Dokonana w 2000, 2005 i 2010 r. weryfikacja przedłużała ważność dyplomu na kolejny okres.
    ● Bagna i torfowiska zajmują 60% powierzchni Berezyńskiego Rezerwatu Biosfery.

Jedną z ciekawostek porozumienia było stwierdzenie faktu, że jeden z łosi reintrodukowanych w 1951 r. w Puszczy Kampinoskiej pochodził znad Berezyny. Współpraca opierała się głównie na corocznych wzajemnych wizytach studyjnych. Dzięki nim wielu pracowników otrzymało szansę poszerzenia swojej wiedzy oraz nawiązania kontaktów zawodowych. Dzięki prowadzonym wspólnie badaniom naukowym na terenie KPN zostało odkrytych ponad 100 nowych gatunków pluskwiaków różnoskrzydłych i iglica mała – bardzo rzadki gatunek chronionej ważki wymagający ochrony strefowej. Przeprowadzono także 3 letni projekt pt. Sowy lasów Białorusi, Polski Francji,  którego celem badań było poznanie składu gatunkowego i zagęszczenia sów na wybranych transektach leśnych.

Projekty
NFOŚiGW - logo Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska - logo
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska
Projekty finansowane z Unii Europejskiej Lasy Państwowe - logo