b_1200_1000_0_10___images_w-przyrodzie_zniczek_2.jpg

W ostatnich latach nastąpiły wyraźne zmiany w liczebności niektórych gatunków związanych z lasami. Na terenie parku wyjątkowo rzadkie stwierdzenia zniczka, gatunku ściśle związanego u nas ze świerkami, od 2015 roku przerodziły się w regularne obserwacje tych ptaków w każdym miejscu, gdzie świerki tworzą niewielkie zwarte obszary starszych drzew. Zniczek (Regulus ignicapilla) to nie jedyny gatunek który kojarzy nam się raczej z lasami świerkowymi i terenami borealnymi Polski. Rokrocznie na terenie parku obserwuje się pojedyncze orzechówki, zarówno w okresie późnego lata jak i wiosną oraz krzyżodzioby świerkowe, także śpiewające samce w okresie wiosennym. Na terenie Kampinoskiego PN świerków jest bardzo mało, tworzą one jednak zwarte kępy, zdarzają się też pojedyncze duże drzewa.

 

Inwentaryzacja zniczka w obszarach świerkowych prowadzona jest od roku 2016, czyli od czasu, gdy zniczek nie jest już widywany wyjątkowo. Na podstawie obserwacji można stwierdzić, że ptaki te przebywają na terenie parku cały lub prawie cały rok, w małych grupach często mieszanych z mysikrólikiem i czubatką, zawsze na obszarze lub w bezpośrednim sąsiedztwie starszych świerków. Ich liczebnośc trudno oszacować, jednak możemy tu mówić o nielicznym gatunku występującym lokalnie w odpowiednich siedliskach. W okresie lęgowym ptaki dobierają się w pary, cały czas wspólnie żerują a samce dodatkowo intensywnie śpiewają. Zwykle słyszymy 2-3 samce naraz. Śpiewające zniczki słychać już w marcu. Ich głos ginie z czasem w natłoku innych śpiewów, w tym pierwszych zięb i rudzików, jednak wprawny słuchacz może je nadal wyłowić spośród wielu innych śpiewów.

Zniczek który jest spokrewniony z bardziej znanym mysikrólikiem, różni się od tego drugiego już na pierwszy rzut oka. Zniczek ma dużo barwniejszą głowę, a charakterystyczny rysunek biało-czarnych pasków widać nawet w cieniu gałęzi drzew. Śpiew zniczka a także głosy kontaktowe różnią się od śpiewu mysikrólika na tyle, że nie może być mowy o pomyłce, gdy już nauczymy się tych głosów.

. Siedlisko zniczka w Kampinoskim Parku Narodowym. Autor Danuta Pepłowska-Marczak
. Siedlisko zniczka w Kampinoskim Parku Narodowym. Autor Danuta Pepłowska-Marczak


Wyniki Państwowego Monitoringu Środowiska wskazują na umiarkowany wzrost liczebności tego gatunku w Polsce z wyraźnym skokiem od roku 2012. Jednak mimo tego, nikt chyba nie spodziewał się, że zniczka będzie można usłyszeć regularnie na terenie Kampinoskiego PN. Zniczek jest bardzo wdzięcznym gatunkiem do obserwacji, nie boi się człowieka a często zbliża się do obserwatora, żeby mu się przyjrzeć. Jest bardzo szybki, mały, ale mimo to łatwo jest go usłyszeć z kilkunastu metrów a potem wypatrzyć dzięki intensywnym ruchom, krótkim podlotom nad gałęziami świerka i wyraźnym biało-czarnym barwom głowy. Nie zapominajmy także o złotej prędze na głowie. Zniczek bardzo sprawnie porusza się po gałęziach świerka i metodycznie wyjada owady, pająki i ich kokony ukryte pomiędzy igłami.

Pamiętajmy, że zniczek jest gatunkiem chronionym, nie można go płoszyć, wabić ani przeszkadzać mu w lęgach.

autor tekstu: Danuta Pepłowska-Marczak, ornitolog w Kampinoskim Parku Narodowym.
Projekty
NFOŚiGW - logo Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska - logo
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska
Projekty finansowane z Unii Europejskiej Lasy Państwowe - logo