Obecność jednego z najrzadszych krajowych ślimaków - zatoczka łamliwego (Anisus vorticulus), stwierdzono w Kampinoskim Parku Narodowym. Zatoczek łamliwy jest słodkowodnym gatunkiem ślimaka i jednym z 18 przedstawicieli rodziny zatoczkowatych w Polsce. Jego górna część muszli jest płaska, o szerokości do 6 mm, wysokości do 1 mm., a liczba skrętów dochodzi do 5,5. Jest bardzo rzadki, dlatego został objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymieniony jest w II Załączniku Dyrektywy Siedliskowej. Umieszczony został również na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z 2002 roku.  Dotychczas w kraju znanych jest kilkanaście stanowisk tego gatunku.

Występuje na roślinach wodnych w płytkich zbiornikach słodkowodnych porośniętych bujną roślinnością, np. stawy, starorzecza, zabagnienia i rowy melioracyjne. Preferuje zmineralizowane i przejrzyste wody, zawierające jony wapnia.

        Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego został stwierdzony jesienią 2009 roku w zachodniej części podczas badań monitoringu malakofauny, prowadzonej przez Panią dr Jadwigę Annę Bargę-Więcławską z Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach. Więcej informacji o tym i innych gatunkach ślimaków monitorowanych w KPN znajdą Państwo w „Raporcie o stanie środowiska przyrodniczego zlewni Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Pożary" w 2009 roku” (kliknij tutaj). Zatoczek łamliwy jest trzecim gatunkiem ślimaka chronionym unijnym prawem w KPN. Wcześniej były to poczwarówka zwężona (Vertigo angustior) i poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana) także wykazane w badaniach Pani dr Bargi-Więcławskiej. Wymienione gatunki są bardzo trudne do wykrycia i oznaczenia w terenie, ponieważ są bardzo małe. Ich znalezienie było możliwe dzięki pobraniu kilkudziesięciu prób w terenie, które były analizowane dopiero w laboratorium. Oznaczenia tych gatunków mogą dokonać tylko malakolodzy z doświadczeniem, ponieważ są to gatunki trudne w identyfikacji.

Adam Olszewski