Zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus)

Nowy gatunek owada chronionego w ramach sieci Natura 2000 w KPN

Chrząszcz ten należy do rodziny zgniotkowatych. Jest owadem saproksylicznym, czyli takim, który rozwija się w martwym drewnie. Jest to gatunek bardzo rzadki, związany ze starymi lasami o charakterze naturalnym. Podlega ścisłej ochronie gatunkowej, umieszczony jest na Czerwonej liści zwierząt zagrożonych i ginących z kategorią LC (gatunek niższego ryzyka) oraz chroniony jest prawem wspólnotowym w ramach Konwencji Berneńskiej i Dyrektywy Siedliskowej sieci Natura 2000. Stanowiska tego gatunku wymagają tworzenia obszarów chronionych w celu zachowania jego populacji.

W Polsce znany jest z niewielu stanowisk (patrz mapka – na podstawie Poradnika utrzymania i ochrony siedlisk i gatunków – www.natura2000.gdos.gov.pl ), a najliczniejsze populacje znajdują się w Białowieskim Parku Narodowym.

Owady dorosłe są bardzo skryte i mimo, że są aktywne w ciągu dnia bardzo trudno je zauważyć. Ponadto dorosłe owady odbywają rójkę wczesną wiosną – w marcu i kwietniu po czym giną. Rozwój larwalny dobywa się pod kor różnych drzew, a przeobrażenie w owady dorosłe odbywa się jesienią. Jednak wówczas nie opuszczają one siedliska podkorowego, ale czekają tam do wiosny. Zasiedlane przez zgniotka drzewa muszą być martwe lub znajdować się w ostatniej fazie zamierania. Stąd w ochronie tego gatunku niezwykle ważne jest pozostawianie w lasach dużej ilości martwego drewna do naturalnego rozkładu.

W marcu odnaleziono ten gatunek na terenie jednego z Obszarów Ochrony Ścisłej Kampinoskiego Parku Narodowego. Występowanie zgniotka cynobrowego w naszym parku może świadczyć o unikatowym, naturalnym charakterze niektórych partii drzewostanów i ich wielowiekowej ciągłości.

Dawid Marczak